- حالِ بچه‌ای که تو بازارِ رضا، هر چادری رو می‌کشه، مادرش نیست..

- حالِ یه آدمِ فلج، رو به روی شصت و سه تا پله، تو موشک بارون..

- تمام کوچه رو دوییده، نفس-نفس، زنگ پشتِ زنگ، شلوارِ خیس..

- سگِ سیاهِ بزرگ با پوزه‌ی کف کرده، با شتاب داره نزدیک می‌شه، دخترک اما، خورده زمین..

و همه این‌ها یعنی،
توتِ کال رو،
پرنده چید،
به تو،
نرسید..

سه­‌تا پله‌­ي پهن و كم‌­قد ِ زيرزمين را دويد. بوي خنك و نم و نفت پيچيد تو سَرش، رسيد به راهرو تنگ و سقف­‌كوتاهي كه تهش حمام و انباري و آشپزخانه بود با درهاي چوبي ِ سبز. با پشت دست چشم‌­ها را ماليد تا تاريكي ِ آن پايين قاطي ِ سياهي چشم ِ شوربختش شود، بلكه ببيند آن گورخانه را. پاش گير كرد به كيسه­‌ي چرك ِ نان خشك و فقط رشته­‌هاي خمير ِ خشكيده­‌ي دور ِ لواش صداي ضعيفي كردند. خبري از تكه­‌ي تيز سنگك نبود تا قوزك پاش را بخراشد، ناني كه به سفره نمي رسيد چه برسد كيسه­‌ي پس­مانده­‌ها. رفت سمت آشپزخانه كه هيچ وقت ِ خدا بوي غذا نمي داد ولي بوي نا، لجن دم­‌كرده­‌ي راه‌­آب، بوي موذي ِ لاي درز ِ كاشي­‌هاي تابه‌­تا، بوي شيشه­‌هاي ادويه و هزار نوع ِ حال­‌بهم‌­زن ِ ديگر هجوم آوردند به تن ِ تكيده و پيرهن ِ چيت ِ بي‌­قواره­‌اش، دست گرفت به ديوار ِ زبر از زور اين‌­همه خلاء. چادر سياهش را از روي ميخ برداشت. به كُپه­‌ي كبريت­‌هاي سوخته نگاه كرد گوشه‌­ي گاز كه ناكام از افروختن شعله­‌اي براي پختن دوتا سيب زميني ِ چروكيده، از ديروز ريخته بودند روهم. تو ديگ چُدني انگار موش زاييده بود، كوچك و چروك و دل­‌آشوب. تو سياهي ِ چادر پيچيد تنش را و برگشت سمت حياط....

[اين زن را ساخته‌­ام، همين­‌قدر خراب و آشفته و بدحال كه مي بينيد، كجا سرگردانش كنم؟ بيايد وسط حياط نفس تازه كند از هوا و نور؟ بزند به كوچه­‌ي بدبختي‌­هاش و اسير آدم­‌ها شود؟ كجا سرگردانش كنم اين - زن- را؟]

پيك نيك^* ديده‌ايد؟ نه؟ خُب حق داريد مال اين محله‌­ها نيست. شما ته ِ تهش كپسول‌­هاي گاز را بشناسيد قبل از گاز شهري و علمك و لوله‌كشي و خاك‌بازي شهرداري، كه البته تميز دادن پرسي و ايران گازش هم كار بچه محل­‌هاي شما نيست! البته قصه شما نيستيد. قصه آن سرهنگ محمدي ست كه كج و كوله نوشته بودند رو تنه­‌ي بدرنگ ِ پيك نيك. چند وقتي بود همه دست گذاشته بودند رو دست­‌كجي ِ پيرمرد، كه اي بابا! كپسول كدام ننه­‌مُرده‌اي را بلند كرده كه يارو سرهنگ هم بوده! اين بود كه ديگر براي پُر كردن كپسول روانه­‌اش نكردند. گذشت تا همين عصر ِ دوشنبه كه تو پارك ِ پشت خانه يكي ديده بود با چه عزتي پيرمرد را سرهنگ صدا مي كنند. او هم رو نيم­كت چانه­‌ي لرزان­ش را تكان مي داده كه بعله! آن زمان كه پادگان جِي بوديم... و الخ. آشپز ِ نيرو دريايي و آروغ فندقي؟! دست از دست­‌كجي­ش برداشتيم و انگشت كرديم تو دروغ­‌گويي­ش، تو قُمپز در كردن­ش، تو خالي‌­بندي­‌هاي بي سر و تهش. سر ِ تاييد تكان داديم كه بعله! آدمي كه تو جواني­ش با دو-سه تا شناسنامه زن­‌هاي رنگارنگ بگيرد و پيش هركدام مقام و منصب و برو و بيايي ساخته باشد بي آن‌­كه يكي­‌شان بويي از بقيه ببرد، بايد هم تو هشتاد سالگي بشود سرهنگ محمدي. كسي حواس­ش نرفت پي ِ روياهاي طبله كرده­‌ي پيرمرد.

* كپسول كوچك گازي ست با فرم ِ شكم گنده­‌ي مُزحك

پيرمرد يك باديه روحي داشت^* كه روزي دو يا حتي سه بار دست مي‌گرفت و شصت و چهار پله را يك­‌وري و گاهي چارچنگولي مي آمد پايين، مي رسيد به پنجره زيرزميني كه خير سر ِ زندگي، آش‌پزخانه‌مان بود، بعد با چشم‌­هاي لوچ ِ روس‌اش -يك عسلي ِ مات با گوشه­‌هاي خيس و پلك­‌هاي افتاده- چند دقيقه­‌اي آن تو را مي پاييد كه يكي از ماها را بشناسد و لبخند گشاد بزند و بگويد يخ! حالا يا عطش ِ پيري بود يا هوس بو كشيدن ِ غذاي گرم يا فرار از دخمه­‌ي خرپُشته يا هر غم ِ وارفته‌­ي ديگر، اين يخ را جور ِ ناسوري مي‌گفت. بعدترها كه بي اختيار شدنش امان برادرزاده‌اش را بريد، كميته امداد براش درخواست انتقال به كهريزك داد. نُه سال پيش يك كلاه بافتني ِ سُرمه‌اي و فلاسك يخ و يك پتوي چارخانه گذاشتند رو جنازه و گفتند اين­‌جا را امضا كنيد...

* كاسه دهن گشاد از جنس روي به لهجه آدم­‌هاي ميدان اعدام

وقتي تمام لذتت از خواندن مي شود ديدن سطر سفيدي ميان صدها و صدها صفحه انباشته از كلمه، وقتي سكوت ِ گرد ِسياه را دوست‌­تر داري ميان سولو سونات­‌ها، وقتي تنه‌­ي گرم ليوان خالي چاي توي دست­‌هات لذت نوشيدن را مي‌برد از ياد...
(فاصله مي شود يك پرانتز ِ باز و بسته)
تو ميان كمانك­‌هاش نفس ِ نرم مي‌كشي. پا روي پا مي‌اندازي، دست پشت ِ گردن..
.
.
.
من همه كتاب­‌هاي كهنه­‌ي پُرگو را سوزاندم، سوزن را از روي صفحه برداشتم، ليوان­‌ها را وارونه كردم و همين صبحي، خواب كه بودي، آهسته آمدم بيرون،
در ِ رفتن را براي هميشه بستم
كه برنگردم...

- همه ما توجه مي‌خواهيم، كسي هم غير ازين گفت دهان­ش را با ماسه شُسته پر كنيد!(صداي خِرچ-خِرچ لاي دندان­‌هام)

 - گُرده‌­تان هم اگر زير بار قسم و التماس شكست، واقعيت و راستي­‌تان را جوري نگوييد كه لبه­‌هاي تيزش گردن آدم­‌تان را ببرد!

 - دوست ندارم بشنوم سوت داور را ، كه تمام، شوت بي شوت! توپ بي توپ! ورقه­‌ها بالا. دلم مي خواهد مثل كشتي­‌گيري محبوب، طلاي المپيك به گردن، پاي چشم راست­م كبود، دوبنده‌­ام روي كتف گره خورده، آرام بيايم، كفش­‌هام را بگذارم وسط تشك و خلاص..

 - مي گفت اوايل سنگ­ريزه مي‌انداخته تو حلقه­‌ي تاريك، صدايي نمي‌آمده اما، لبخند مي‌زده لابد، رنگ ِ آبي آب. بعدترها گوش مي‌خوابانده، رو زبري ِ زمين دستش را پي سنگ­‌هاي درشت‌­تر خراش مي‌داده، پرت می‌كرده، تا يك­‌جايي صداي سقوط بوده ولي از قلپ كردن ِ آب خبري؟ نه! لبخندش مي‌خشكيده لابد، ترك مي‌خورده. مي‌گفت اواخر رابطه‌­ش فهميده اين آبادي يك چاه داشته آن هم خشك!

استتوس ِ اين آخري­‌هام شده، خموش و صامت با اخم‌­هاي درهم. خودم از اين حجم سكوت راضي‌ام، از بي‌ارتعاشي قلب­م، از ريتم كُند و كش­‌دار ِ نبض­م. (رفتم سر بيست و پنجم باواريا گرفتم و نان جو، برگشتم پشت ميزم-اردوگاه كار اجباري-) دوباره به تراشيدن سرم فكر مي‌كنم، به تبت ِ درون­م، به جايي كه نيست هيچ­‌كجا. دوباره افتاده‌ام به هذيان. فرورفته‌ام توي سلول­‌هاي ملول ِ انگشت­‌هام.

- حالت آدمي كه رفته عموي پير مادرش را ببيند، كهريزك را ديده با آن همه خميدگي و خمودگي دور درياچه مصنوعي، آن­‌همه نگاه بي فروغ ِ در كاسه‌هاي خشكيده چشم‌­خانه، خزيده در پتوي چارخانه در صندلي ِ چرخ­دار. وسط هفته‌اش شده غروب جمعه!

- حالت بازنشسته شهرداري كه از ملي ِ سر بازار دويست و چهل تومن ماهيانه‌اش را گرفته، همان رو سكوي باجه پيچيده به كيسه سياهِ كوپن هاي پنج نفره‌اش و سه دور هم كش پيچانده دورش، فكرش رفته پي ِ سنگك‌هاي هزار تومني و هِي! موتوري قاپيده، بُرده نان ِ خالي ِ ماهيانه‌شان را.. همان­‌طور وا رفته و فروريخته‌ام..

- حالت برش­كار توليدي ِ پوشاك فصل را كه از پنجره طبقه چهاري در چهارراه ِ سيروس، سيگار در دست، نگاهش پشت پنجره ماسيده، حلقه ِ آتش و خاكستر رسيده لاي انگشت­‌هاش، سوخته ، انداخته، به نكبت زندگي­ش برگشته..

- بگويم باز؟ خب خراب است اين لامصب ِ حال..

براي حالِ اين­‌وقت­‌هام، سبيل اگر بود، مي‌جويدم­ش، قجري، چخماخي، هرچي..
مي‌جويدم­ش. حالا اين رشته­‌ي هلال شده­‌ي پشت گوش­م..

من، اشتباهي­‌ام..

- يك فايلي دارم به اسم عمق فاجعه، روزهايي كه مدير رفته باشد كارخانه يا غروب‌­هايي كه سيزده طبقه ديگر خالي شده باشد و چراغ اين لامذهب -اردوگاه كار اجباري- هنوز روشن، بازش مي كنم. صفحه پنجم-ششم نوشته­‌ام رو به جماعت مخاطب فرضي.. حال­م خوب است، دروغ نبوده حتمي ولي آن‌­قدر جرقه و آني بوده كه از ياد بردم كِي و كجا و چرايي­ش را. كمي قبل‌ترش بوي دريا مي‌دهد، نم‌­بادِ نمكين هست، نرمه شنِ لاي انگشت­‌ها، تا دورها آبي، موج، موج.. نوشته‌ام دريا باش، نفس كه مي‌كشي موج ماهوت... آن وسط­‌ها اراده­‌ي نصفه نيمه برهنه‌اي هم هست كه رها شده در قال و قيل كلمه­‌ها و زنجموره­‌ها و عاشقانه­‌هام، مي‌خواستم از Angel-A بنويسم، سپيد و سياهِ خوش‌­تراشِ مجسمه­‌ها و پل­‌ها و سنگ­‌فرش­‌هاي فرانسوي يك طرف، خوش‌­تراشيِ باريكِ بالا بلندِ بلوندِ فرانسوي هم طرف ديگر. يكي از آن پيشنهادهاي... چند صفحه هم پرت و پلاي معمولي- ماليخوليايي. خلاصه نوشتن به اين شيوه­‌ي رهاشدگي خوب است براي حال آدمي كه من­م، كاش زودتر جهان كلمات رو به سكوت برود، من نفس بكشم، كسي از قبيله‌­اي در جزاير گالاپاگوس معناش را بفهمد.

- امروز پرتقال داشتم، شيرشكلات پاكتي، كيك و چندتا خرده خوراكي ِ ديگر كه عادت روپوش‌­هاي سرمه‌­اي­‌ست با سرآستين­‌هاي نوار دوزي و كوله­‌هاي شُل­‌مايه. پوستِ پرتقال تا چند روز ديگر به جان­ش زار مي زند تا برش گردانم به جاي خنك قبلي، شير را در اولين فرصت سر مي كشم - البته با ني- بقيه هم در كمد زير ميزم خاك مي‌خورند تا آخر هفته كه روانه­‌ي كمد ديگري شوند در دل خانه (شايد). خرت و پرت­‌ها در دست، چشم­‌ها پف­‌آلود و پاها كشان كشان، كت‌­شلواري­‌هاي البرز با پشت لب­‌هاي گندمي و قواره‌­هاي ناموزون را مي ديدم قاطي دخترك‌­هاي انوشيروان با لباس‌­هاي سبز و شينيون موها (دل­م توصيف­‌هاي مبسوط مي‌خواهد با جزئيات از آن­چه صبح ديد مي‌زدم لابه­‌لاي آدم­‌هاي صبح تهران، حال­ش نيست اما).

- تا پاسي از بوقِ سگ در اردوگاهم و گنجشك­‌خيز صبح هم در راه اردوگاه. اين فصل سال همين است، سرشاخه‌­ها شكفته از سبزينه­‌ي كم­‌رنگ و گاهي بلوطي، سايه­‌ها خنك و حفره حفره، گوش‌­آويزها دانه­‌هاي انار، اسليمي­‌ها در دل خورشيدي سيمين، اشك­‌هاي فيروزه و... آخ گوش­‌وارهاي غمين­م. اين فصل سال همين است، (همين‌­جاي كلمه­‌هام هوسِ سرخوشِ شراب هست، گيلاس پرسنجاقكي، يله به مخملِ كوسن­‌ها، باغ ميگون و سپيدي ِ يك‌­تيغ ِ زمين از شكوفه‌­ي ­سيب^*) پاي ماليات و دارايي و اين قبيل كوفت­‌ها كه در ميان باشد، جنت اوليا هم كار كني،    مي شود اردوگاه كار اجباري. گفتم آخ، ترگلي ِ لباس­‌هات بوي صندلي بگيرد نه سالواتور فرگاموي جان، سرانگشت­‌هات خسته و جوهري، دور از دست­‌ها، آي دور از دست­‌ها..   گوش­‌آويز هم كه جايي ندارد ميان اين همه دوري و كارِ خاكستري. خواب بماني از صداش، خواب بماند از تو، خواب ببيني نيست ديگر..

­* يك‌­تيغ سپيد كلمه‌­ي نگار است از خاطره باغ ميگون، خوش‌­آهنگ و نگارين
 

روش نوشته‌بود ون ِ ويژه! ولي نصيب من شد صندلي ِ لق ِ يتيم ِ تاشو. ون­‌ها موجودات سبز بي­‌نظيري هستند در خلقت حمالي و نقالي ممالك گربه نشان پيش­رُفته! هم در سرعت و همان اندازه در ترمزهاي ناگهاني. ده ثانيه يك­بار پرت مي‌شدم به چپ و راست و پس و پيش. غروب يك روز دير در ترافيك حكيم بود و از يك­‌جايي سوز ساق پاهام را مي‌تراشيد. مسافر عقبي هم يك­‌ريز غرهاي جوراجور مي زد، كه چرا مردكِ راننده انداخته تو حكيم و از همت مي‌رفت خُب! چرا مردكِ راننده سيگاري­‌ست و شيشه را داده پايين و سوز همه­‌ي ما را برده و اين چه وضع رانندگي‌­ست و الخ. پلك­‌ها را هم گذاشتم، ريشه‌­هاي شال را پخش كردم رو زانو و خودم را بغل كردم بل­كه اسَفِ حال­م گم شود لاي ريشه­‌هاي بافته از خاكستر.  يك­هو نمي دانم از كجاي دودزده­‌ي اتوبانِ تپيده به هم، از كجاي پرت و پلاي ذهن­م (شايد)، بوي ِ زرد و سرخ زعفران آمد يك­‌راست نشست رو صورت­م. يك ردِ زردِ روشن و شيرين انداخت تو هوا، از بين مسافرها گذشت، به خط باريك­ش كش و قوس داد، (زمان و مكان را متوقف كرد) چپيد تو حفره‌­هاي بيني­م. زعفران ته­‌چين و اين­‌ها نبود! شهد ِ زرد و رقيقي بود با تخم شربتي! همان دانه‌­هاي ريز و ليز ِ چغر كه زير دندان گرفتن و شكستن هسته‌­ش يك لذتِ شاخ ِ غول قورت دادني بود تو بچگي. دانه‌­هاي كوچك شاهدانه‌­اي رنگ با هاله­‌ي نرم كه وسط سينه‌­زني و پرهاي سفيد و پرچم‌­هاي سياه، مي‌چسبيد به لبه ليوان و لوچه­‌ي بچه‌­هاي حريص. بعد آن­‌وقت قصه­‌ي من اصلن زردي زعفران يا خاطره گنگ و داغ محرم يا ون و اتوبان و كوفت و اين­‌ها نبود كه، اصلن قصه‌­اي در كار نبود. يك لحظه بود از ميلياردها لحظه‌­اي كه نيامده مي‌گذرند و نقطه عطفي هم نيستند و خاطره نمي‌شوند و اصل ِ زندگي هم همين­‌ها هستند و ديگر هيچ.

يك­‌وقت­‌هايي هم هست، آبي ِ لاي ِ شاخه­‌ها پيداست، بهارمستِ هوا نشسته روي گونه­‌ها، ريه­‌ها پُر. لميده در بامبوي تنيده بهم، دم­‌نوشِ گرم در دست، چشم­‌ها بسته، جان آرام، خيال خوش، سكوت، پرنده، ردِ ابر و سفيدي­‌ش، سكوت، ولي، درِ رفتن باز مانده..

- چيزي ازم نمانده. اين گله­‌ي لوس ِ تكراريِ كاذب نيست، چيزي نمانده ازم..

- دل­م مي‌خواست نيمه اسفند باشد، من نباشم ديگر. اين گله­‌ي لوس ِ تكراريِ كاذب نيست، ديگر نباشم من، كاش..

- يادت باشد شال گردن­ت را بگيري ازم.

- حال خراب من هيچ­‌وقت دليلِ قرص و محكمي نداشته. اصلن حال­‌خراب زاده شدم من. رو اين ويراني هم گاهي باران تندتر باريده، آتش­‌باد وزيده، زمين لرزيده، قومي تاخته و خراب­‌ترش كرده و لعنتي ويراني پابرجاست، آن زير هم يك لاشه­‌اي خس­‌خس نفس مي‌كشد. ذهن­ش تهي، دل­ش تهي، بي­‌جان. يكي نيست شهامت كند سنگ­‌ها را بزند كنار و ماشه­‌ي خلاصي را بچكاند.

- اين­جا داد نزنم، كجا بزنم؟ شما گوش­‌هات را بگير، سوت بزن، يك صفحه روشن باز كن، پُر خنده!

- همه يواشي­‌ها كه عاشقونه نيست، شايد خداحافظ رو آروم مي‌گفته.

- زندگي رو بازي مي‌كنم.

- رد ِ سياهي­ش موند رو صورت­م، جاي گردن­ت.

- برام وقت دكتر گرفته، مي­گه اون­كه ته­‌نشين ِ چشماته بو مرگ مي­ده!

- ابعاد بودن­م، ابعاد عاشقانه‌­م، همه زواياي كوفتي ِ حضورم، اگر خاطره‌­اي كاشتم تو دلِ كسي، هرچي اصلن، قدري نبود كه بشوم «تو»­ي پنهان ِ كلمه­‌هاي آدم ِ بزرگي، عزيزي. جايي نوشته بودند هر دختري شعري دارد يا چيزي شبيه اين، بگو حتي يك كلمه سهم ِ من..

ردِ حرف را كه بگيري
       لجاجت ِ نقطه­‌ست،
                      پايان ِ خط.

يك‌وقتي هم بود، بازيگرها رو مي‌كردند به مرد قصه، مژه­‌ها خيس، گوشه‌­ي گُلي چادر به لب، سر پايين، كه چي؟ از تو آبستن­م.

(اين‌همه حرف و درد تو دل ِ من هيچ­‌كدام به تو نرفتند، اين­‌ها تلخ و دل‌­آشوب، تو؟ عزيز، جان ِ من.)

برف­‌ها، پنبه­‌هاي زده روي كاج‌­ها، صداي ملال ِ كلاغ. همان نيم­كت، هفت-هشت پله بالاتر از رديف لاك به پشت‌­ها. قفس، قفس، قفس. باد، برگ­‌هاي پريش، همان نيم­كت، دالان ِ چراغ­‌هاي رنگي ِ كوچك، همان بلوار، دست، دست­‌ها، آخ.. من خودم را و روزهام و خالي‌هاي تو سرم را مرور مي‌كنم. از دور و با كلمه­‌هاي خسته‌­اي كه نمي‌خواني­‌شان نمي‌شود آزارت داد.
من دل‌­تنگم و خيلي هم حال­م خراب‌­تر از هميشه­‌ي زندگي­م است و كُندم و گَندم و هِي مرور    مي‌كنم رفته‌­ها را و هِي، هِي.. گفتي اين­‌جوري به­تر است. اين­‌كه من پي ِ نيم­‌فاصله­‌هاي لعنتي باشم و احترام بگذارم بين دل و تنگ، شايد اين را مي‌گفتي..